<--! code By --> <--! code By --> باغ گنبد سبز - قم
معرفی وبلاگ
جهانگردی را با ایرانگردی شروع کنیم. تچر tachar نام یکی از کاخهای تخت جمشید است و این کاخ زیبا کاخ خصوصی داریوش بوده و به علت پنجره هائی که به سمت نور دارد به این نام مشهور شده است به معنای کاخ زمستانی می باشد.
دسته
لينك هاي مفيد
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 186085
تعداد نوشته ها : 3761
تعداد نظرات : 76
PageRank --------------------------------
 جاذبه های گردشگری  ایران
-----------کد لوگوی ما--------- --------------------------------- تماس با ما ---------------------------------
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

در انتهاي خيابان چهار مردان قم ؛ جنب گلزار شهدا و در بخش شرقي شهر ؛ درون باغي كوچك موسوم به " باغ گنبد سبز " سه اثر تاريخي از قرن هشتم هجري به جاي مانده است . اين منطقه در محل به دروازه كاشان مشهور است و گنبد هاي آن نيز به گنبد هاي دروازه كاشان معروفند . دو گنبد از اين مجموعه ؛ با توجه به كتيبه هاي تاريخي موجود ؛ مدفن امراي خاندان علي صفي فرمانروايان مستقل قم در قرن هشتم ه . ق است . كتيبه گنبد سوم متاسفانه از بين رفته و تاريخ و صاحب آن معلوم نيست ؛ اما با توجه به مدارك مختلف ؛ اين گنبد نيز از نظر تاريخي به همان دوره مربوط است و احتمالاُ به يكي ديگر از افراد خاندان علي صفي تعلق دارد . مردم قم ؛ اين سه بنا را به صورت مجموعه مدفن " سعد ؛ سعيد و مسعود " از بزرگان عرب هاي اشعري و احيا كنندگان قم در دوره اسلامي مي دانند
چنين تصور مي رود كه سعيد ؛ تصحيف تلفظي صفي و آن دو نام ديگر ؛ مكمل سجع باشد . بر اساس كتيبه تاريخي ؛ اين سه گنبد ؛ مدفن خواجه اصيل الدين ؛ خواجه علي صفي و شخص گمنام ديگري است . البته به غير از افراد نامبرده ؛ افراد ديگري از همان خاندان در زير اين گنبد ها مدفون هستند . ويژگي هاي سه گنبد اصلي از قرار زير است .
اين سه بنا از نگاه هنر گچبري از نمونه هاي بارز و منحصر به خود به شمار مي روند و شامل :

1.      برج مقبره خواجه اصيل الدين ، محل دفن دو تن از امراي خاندان صفي است .

2.      برج مقبره خواجه علي صلي محل دفن سه تن از امراي خاندان صفي است

3.      برج مقبره شمالي متعلق به اواخر قرن هشتم و اوايل قرن نهم هجري قمري است . مقابر باغ گنبد سبز در فهرست آثار ملي ثبت شده است .

گنبدهاي واقع در مقابر باغ عبارتند از:

1.      گنبد جنوبي

2.      گنبد مياني

3.      گنبد شمالي

گنبد جنوبي

بر اساس كتيبه تاريخي ، اين گنبد مدفن خواجه اصيل الدين ، فرزند علي صفي نياي بزرگ خاندان صفي و عموي باني گنبد است . خواجه علي صفي در قم نائب خالصه جات خواجه علاء الدين محمد هندو بود و ديگري فرزند وي خواجه علي اصيل يا همان جمال الدين علي است . او نخستين كسي از اين خاندان است كه بر حكومت قم و مضافات آن دست يافت . آغاز فرمانروايي وي بعد از درگذشت ابوسعيد بهادر به سال 736 ه . ق بوده كه سال 759 ه . قم در حين عهده داري اين مقام كشته شد .

گنبد مياني

از مفاد كتيبه چنين بر مي آيد كه سه نفر در اين آرامگاه مدفونند . نخستين فرد كه نام او در آغاز كتيبه آمده خواجه جمال الدين علي است . همان خواجه علي صفي ، او فرزند خواجه صفي الدين و نواده علي صفي ماضي ، شخصيتي سياسي اجتماعي در قرن هشتم و دومين امير خاندان صفي است كه پس از خواجه علي اصيل ، فرمانرواي قم گرديد و تا آنجا كه مشخص شده است تا سال ??? ه . ق در اين مقام بود . خواجه علي خانقاهي در قم داشت كه بيرون از دروازه كنكان قرار گرفته بود . جز اين خانقاه اثري به جاي مانده ديگر از خواجه علي صفي گنبد اصيل الدين است كه در سال ??? ه . ق بر قبر عمو و پسر عموي خود خواجه اصيل الدين و خواجه تاج الدين بنيان نهاد . نفر دوم مدفون در اين گنبد ، امير جلال الدين است كه در متون تاريخي سخني از او به ميان نيامده است . سومين فرد مدفون كه به عنوان برادر خواجه جمال الدين علي نام برده شده ، خواجه عماد الدين محمود قمي يكي ديگر از فرزندان خواجه صفي الدين است كه تا سال ??? ه . ق عهده دار امور نواحي قم بوده است .

گنبد شمالي

نام باني و صاحب بناي اين گنبد به جهت صدمه ديدن كتيبه آن مشخص نيست . اما محقق خارجي دونالدويلبر معتقد است با توجه به خصوصيات مشترك زياد با دو گنبد ديگر ، آن سه بنا در يك محدوده زماني ساخته شده و متعلق به خاندان صفي مي باشد . آنچه بيش از اندازه قابل توجه و توصيف مي باشد ، نوع معماري و مهندسي بنا و همچنين گچبري هاي منحصر به فرد است كه مي توان به جرأت گفت در نوع خود بي نظير است . گنبد هاي مقبره از دو پوسته گسسته رك تشكيل شده و پوسته خارجي به منشور شانزده تركي و پوسته داخلي بصورت عرقچين مي باشد كه بر روي بدنه استوانه اي شكل دوازده وجهي بنا قرار دارد . البته پوسته خارجي گنبد جنوبي در طي زمان تخريب گشته و فرو ريخته است و پوسته داخلي آن در دوران معاصر تعمير و بازسازي شده است . به احتمال قريب به يقين فرم و شكل اين گنبد با توجه به اشتراكات فراوان با دو بناي شمالي و مياني به همان شكل دو پوسته رك مي باشد .
با توجه به اينكه بدنه استوانه اي شكل بنا به صورت دوازده وجهي است از داخل بنا به هشت ضلعي منظم تغيير شكل داده است . تزيينات اين بنا ها كه انواع تكنيك هاي گچبري در آن به كار رفته ، از گنبد سلطانيه تأثير گرفته و نوع آجر چيني منظم و متحد الشكلي كه بعضا با اسامي الله محمد و علي مزين گشته و همچنين نوع رنگ آميزي بسيار زيباي آن با رنگ هاي متفاوت و طرح هاي بسيار زيبايي از شمسه و اسپرهاي كار شده و كتيبه هاي به خط ثلث يا كوفي با گچبري برجسته سفيد رنگ و زمينه لاجوردي با نقوش اسليمي ميان دو حاشيه نقش و نگار شده و به صورت بسيار زيبا و هنرمندانه آيات قرآن و اسامي جلاله معصومين درون آن با طرحي از گل و بوته مزين شده است و در ادامه طاق نما ها و درگاه هايي چند گانه كه به صورت قرينه و مقرنس گشته حاكي از شيوه هاي متنوع گچبري چند رنگ است و قسمت هايي از آن توسط شمسه اي عظيم با گره بندي هاي متعدد تزين يافته كه همه آن ها نمونه هايي بسيار زيبا و بديع از نوع هنر معماري ذوق و سليقه گچبري و رنگ آميزي هنرمندان قمي در آن زمان به نمايش مي گذارد.  

منبع


دسته ها :
1390/12/28
X